Gectiğimiz son birkac on yılda Mars, Guneş Sistemi'mizde en cok araştırma yapılan gezegen oldu. Şu an Kızıl Gezegen’deki en yaşlı arac, 2001 yılında gonderilen Mars Odyssey mekiği ve 2025 yılına kadar da Mars’ta gorevine devam etmesi bekleniyor. NASA dahil olmak uzere bircok uzay ajansı, Mars’tan ornekler almak ve en nihayetinde insanlı gorev gercekleştirmek icin ceşitli uzay gorevleri planlıyor.

Bu iki gorev icin de gezegenin yuzeyinin daha iyi haritalandırılması gerekiyor ki oraya gonderilen araclar bu gorevini yerine getirebilsin. Tabii gunde sadece birkac metre ilerleyebildikleri icin bu hic de kolay olmuyor. NASA’nın Opportunity aracı tam 45 km gezdi fakat bunu yapabilmek icin 15 yıl harcandı.
Gezegen bilimciler, Mars’ın yuzeyini daha hızlı tarayabilecek bir yol arıyorlar. Bu gorevle ilgili akla gelen fikirlerden ilki Mars’ın atmosferinde calıştırılabilecek bir ucak. Bu yontem, gezegenin yuzeyini taramada oldukca hızlı olsa da maliyeti 350 milyon dolardan fazla.
Maliyeti daha az olan bir yaklaşım ise 'quadcopter' (dort pervaneli robot helikopter). Bu yontemle de cevrede araştırma yapılabilir ancak bu tarz aletlerin ucuşları kısa ve menzilleri sınırlı oluyor. Bu tarz bir gorevde ihtiyac duyulan arac, diğer gorevlerde kullanılabilecek kadar kucuk ve daha geniş alanları tarayabilecek kadar da yetenekli.
Adrien Bouskela, Aman Chandra ve Arizona Universitesi’nden iş arkadaşları bugun, bu tarz bir gorev icin planları olduğunu acıkladı. Ortaya attıkları fikir ise elektrik gucunu kullanmayan, Mars’ın atmosferindeki akımlarla havada kalabilen bir planor.

Bu uzay aracı, piksel başına 30 cm cozunurluk sunabiliyor ancak bilim insanlarının gelecekteki gorevler icin daha yuksek cozunurluklu fotoğraflara ihtiyacı var. Gezegenin yuzeyine iniş yapan araclar piksel başına 1 cm’lik bir cozunurluk sunsa da cok geniş alanları taramaları oldukca uzun zaman alıyor. Dolayısıyla bilim insanları planor fikrine biraz daha sıcak bakıyor.
Planorun kanatlarının buyukluğu ağırlığıyla orantılı olacak. Arac 5 MP’lik kamera, bir radyo iletişim seti, butunleşik bilgisayar ve gece gorevine devam edebilmesi icin enerji depolamasını sağlayacak olan guneş panellerine sahip olacak. Bouleska ve ekip arkadaşları tum bunlara ilaveten şişme kanatları ve dumeni de ekleyince planorun ağırlığı 5 kg’a ulaşıyor. Yapılan hesaplamalara gore, kanatların uzunluğu yaklaşık 6 metre olacak ve planorun hızı saniyede 100 metre olacak.
Gorevin en onemli bolumu, otonom olarak Mars atmosferindeki akımları kullanabilme yeteneği olacak. Bu tarz bir sistem Dunya’da haftalarca ya da aylarca havada kalabilir. Eğer ki Kızıl Gezegen’de de Dunya’dakine benzer bir ruzgÂr profili varsa planor Mars’ta da oldukca verimli bir şekilde calışacaktır. Hatta ekip Mars’ta bu tarz bir ucuş icin sayısal simulasyon oluşturdu.
Simulasyonun sonuclarına gore, bu tarz bir otonom havada suzulme planoru uzun periyotlar boyunca havada tutabilir. Tabii kesin sonuclara ulaşabilmek icin bu tarz daha fazla araştırma yapılması da gerekiyor. Bu planor gorevinin gercekleştirilmesi gelecekte yapılacak olan iniş gorevleri icin potansiyel bolgelerin belirlenmesi acısından da oldukca onem arz ediyor.